Appelscha
Een stukje geschiedenis
Appelscha (Stellingwerfs: Appelsche) is een dorp in de gemeente Ooststellingwerf, provincie Friesland. Van oorsprong behoorde Appelscha tot het vroegere graafschap Drenthe. Het dorp wordt al vroeg in de geschiedenis genoemd. Het eerste geschreven bericht dateert van 1247. Appelscha werd toen aangeduid als Appels. De uitgang eschei betekent bos, vandaar de naam Appelsche of Appelscha. De kern van het oude Appelscha was wat we tegenwoordig de Boerestreek noemen, maar wat daarvoor Hoog-Appelscha heette. Het oude Appelscha was een boerendorpje dat veel last gehad heeft van het verstuivende zand uit de duinen. In 1881 werd een begin gemaakt met de aanleg van de bossen.
Appelscha wordt voor het eerst in 1247 als Appels vermeld in de boeken van het Aartsbisdom Utrecht. Het bestond eeuwenlang slechts uit een klein aantal boerderijen rond de Boerestreek en de buurtschappen Aekinga, Terwisscha en De Bult. Het esdorp lag ingeklemd tussen droge zandige heide en nat veen, toen nog de Appelschaster- en Fochteloer venen genaamd. Rond 1450 werden leidijken aangelegd om het zure lekwater afkomstig van het veen uit de akkers te weren.
Vanaf 1827 breidt het dorp met de komst van duizenden Friese arbeiders ten behoeve van de turfwinning uit, en ontstaat het huidige dorp. De sociale omstandigheden zijn echter zeer slecht, en tegen de tijd dat turf veel minder is gaan opbrengen dan steenkool breekt er in 1888 onder de veenarbeiders een grote staking uit. Dit is het begin van georganiseerde stakingen in Nederland. Door deze grote Friese immigratie in de 19e eeuw is Appelscha een Friestalig dorp geworden in een omgeving waar verder Stellingwerfs gesproken wordt.
Nationaal Park
Het dorp ligt aan de rand van het Nationaal Park Drents-Friese Wold, een toeristentrekker. Hiernaast zorgen in de zomermaanden ook de Opsterlandse Compagnonsvaart (als onderdeel van de Turfroute), Kamelenmarkt, de Boerenstreekmarkten en het attractiepark Duinenzathe voor veel bezoek.
Bezoekerscentrum
Buiten Appelscha ligt het bezoekerscentrum Drents-Friese Wold van Staatsbosbeheer. In 2007 werd een deel van het natuurgebied tussen Appelscha en Zorgvlied uitgeroepen tot het mooiste plekje in Nederland. In Appelscha vinden sinds 1933 de Pinksterlanddagen plaats, een jaarlijks anarchistisch festival.